امام رضا(علیه السلام) شخصیتی غیر قابل توصیف برای امثال ما هستند چرا که توسط خدای متعال برای امامت و ولایت بر ماسوای حضرت حق انتخاب شدند.
یکی از اشکالاتی که بر مبانی فلسفی غرب وجود دارد این است که انسان را مجبور معرفی می کنند و از «جبرٌ فی صورَة الإختیار» سخن می گویند؛ یعنی با احتمال بعید مسأله اختیار را معرفی می کنند؛ در چنین دیدگاهی ارسال رسل و انزال نزل و تمام مسائل پیرامون هدایت انسان بی معنا می شود.
خطبه هایی که از امام رضا(علیه السلام) در ارتباط با مباحث توحیدی به ما رسیده، خطبه هایی است که هر سطرش موضوع بحث های مفصل حوزوی است. امام صادق(علیه السلام) در روایتی پس از آن که فضایل فرزند خود، امام موسی کاظم(علیه السلام) را مطرح کرده اند، سپس می فرمایند «برتر از تمام این فضایل این است که خداوند از ایشان شخصیتی را به وجود خواهد آورد که پناهگاه امت ماست.»
مطالب تعلیمی امام هشتم حلال مشکلات است. در کتاب عیون اخبار الرضا(علیه السلام) حدیثی از ایشان نقل شده که فرمودند «اگر علوم ما را فراگیرید، با هر کس وارد بحث شوید، پیروز خواهید شد.»
من افرادی را دیده ام که با الفبای مکاتب منحرف هم آشنایی نداشته اند اما در مباحثی با پیروان آن مکاتب شرکت کرده اند و به سبب شناختی که نسبت به روایات پیامبر و معصومان(علیهم السلام) داشته اند، در بحث شکست نخوردند.
مأمون عباسی همواره به دنبال فراهم آوردن شرایطی بود که بتواند شخصیت امام رضا(علیه السلام) را ترور کند چرا که تجربه جنایتکاران پیش از او نشان می داد با سرکوب جان و آسایش حضرات معصومان(علیهم السلام) راه به جایی نبرده بودند اما در این توطئه نیز جریان امامت بر آن ها غلبه پیدا کرد.
منبع: سخنرانی حضرت آیت الله سیدان در شب ولادت امام رضا(علیه السلام) - مرداد 96